Công Ty Luật Quốc Tế Phước & Cộng Sự

Chọn Ngôn Ngữ:
+84 (28) 3744 9977
Phuoc & Partners Attorneys At Law

Ưu đãi thuế ngành công nghiệp hỗ trợ Bình mới, rượu cũ?

Bài viết của Luật sư Nguyễn Vân Quỳnh – và Trợ lý pháp luật Cao Thị Hoàng Oanh được đăng trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn ngày 30/4/2015

Ban hành ngày 12 – 2 – 2015 nhưng được áp dụng từ ngày 01 – 01 – 2015 cùng thời điểm Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật về thuế số 71/2014/QH13 có hiệu lực, Nghị định số 12/2015/NĐ-CP (“Nghị định 12”) được kỳ vọng sẽ tạo ra những tác động tích cực để hỗ trợ đối tượng nộp thuế, trong đó có các doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trong ngành công nghiệp hỗ trợ.

Theo đó, doanh nghiệp có dự án đầu tư mới sản xuất sản phẩm thuộc danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển sẽ được hưởng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp (“TNDN”) ưu đãi 10% trong thời hạn 15 năm, tính liên tục từ năm đầu tiên doanh nghiệp có doanh thu từ dự án đầu tư mới đó. Tuy nhiên, để được hưởng ưu đãi thuế TNDN trên đây, doanh nghiệp sản xuất sản phẩm của ngành công nghiệp hỗ trợ phải đáp ứng một trong hai tiêu chí sau:

Thứ nhất, sản phẩm phải làsản phẩm công nghiệp hỗ trợ cho công nghệ cao theo quy định của Luật Công nghệ cao;

Thứ hai,là sản phẩm công nghiệp hỗ trợ cho sản xuất sản phẩm các ngành: dệt – may; da – giầy; điện tử – tin học; sản xuất lắp ráp ô tô; cơ khí chế tạo mà các sản phẩm này tính đến ngày 01 – 01 – 2015 trong nước chưa sản xuất được hoặc sản xuất được nhưng phải đáp ứng được tiêu chuẩn kỹ thuật của Liên minh Châu Âu (EU) hoặc tương đương.

Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển được ưu đãi thuế quy định tại khoản này được thực hiện theo quy định của Chính phủ.

Đây được xem là một chính sách mới thể hiện sự quan tâm của Nhà nước nhằm tạo điều kiện cho sự đầu tư và phát triển của các ngành công nghiệp sản xuất vật liệu, phụ tùng linh kiện, phụ kiện, bán thành phẩm để cung cấp cho ngành công nghiệp sản xuất, lắp ráp các sản phẩm hoàn chỉnh (ví dụ như ngành công nghiệp xe hơi) với mục tiêu là doanh nghiệp trong nước có thể sản xuất được các nguyên vật liệu dùng cho ngành công nghiệp chính thay vì phải nhập khẩu từ nước ngoài.

Bình mới

Nói mới là vì với Quyết định số 12/2011/QĐ-TTg ngày 24- 02 – 2011 (“Quyết định 12”) và Quyết định số 1483/QĐ-TTg ngày 26 – 8 – 2011 (“Quyết định 1483”), Thủ tướng Chính phủ đã ban hành danh mục cụ thể các sản phẩm thuộc công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển và những biện pháp hỗ trợ như khuyến khích phát triển thị trường, khuyến khích về hạ tầng cơ sở, khuyến khích về khoa học và công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực, về cung cấp thông tin, về tài chính, nhưng các chính sách phát triển đó chưa thực sự là cái doanh nghiệp đang rất cần vì nó chỉ ở mức độ khá chung chung bên ngoài. Nay, Nghị định 12 rõ ràng đã mở thêm ra cho các doanh nghiệp thuộc ngành công nghiệp hỗ trợ một kênh ưu đãi, khuyến khích phát triển mà doanh nghiệp nào cũng mong muốn, đó là tác động trực tiếp vào thuế TNDN.

Nói mới là vì từ Thông tư số 96/2011/TT-BTC ngày 04 – 07 – 2011 của Bộ Tài chính (“Thông tư 96”), các dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ cho phát triển công nghiệp công nghệ cao đã được hưởng ưu đãi về thuế suất thuế TNDN, miễn, giảm thuế TNDN nếu thuộc doanh nghiệp thành lập mới từ dự án đầu tư thuộc lĩnh vực công nghệ cao, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, sản xuất sản phẩm phần mềm hoặc là doanh nghiệp thành lập mới từ dự án đầu tư vào địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, và đặc biệt khó khăn.

Nhưng các ưu đãi về thuế TNDN tại thời điểm đó chỉ dành cho ngành công nghiệp hỗ trợ cho công nghệp công nghệ cao và không nói gì đến ngành công nghiệp hỗ trợ cho công nghiệp “không cao”. Ưu đãi về thuế TNDN cũng chỉ hướng đến những doanh nghiệp và dự án được thành lập tại những khu vực có sự trở ngại khó khăn về điều kiện kinh tế xã hội. Nay, Nghị định 12 đã tháo gỡ những rào cản tiếp cận ưu đãi thuế TNDN cho những doanh nghiệp thuộc công nghiệp hỗ trợ trong sản xuất các sản phẩm khác đồng thời cũng không đặt yếu tố nơi hoạt động như là một trong những điều kiện để hưởng ưu đãi về thuế TNDN.

Rượu có cũ?

Với điều kiện để được hưởng ưu đãi thuế TNDN như trong nghị định 12 (doanh nghệp phải sản xuất các nguyên vật liệu, phụ tùng linh kiện để sản xuất thanh phẩm mà tính đến đầu năm nay, trong nước chưa sản xuất được), có lẽ ít doanh nghiệp trong nước có thể đáp ứng được.

Không rõ là Nghị định 12 có dỡ bỏ quy định về thủ tục để được áp dụng ưu đãi như đã quy đinh tại Quyết định 12 hay không. Nếu không, các doanh nghiệp không đương nhiên được hưởng các chính sách ưu đãi bao gồm chính sách thuế TNDN mà chủ đầu tư xây dựng dự án phải tự đề xuất cụ thể các cơ chế ưu đãi thích hợp cho dự án của mình và trình hội đồng thẩm định dự án phát triển công nghiệp hỗ trợ xem xét, báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định. Xem ra đường đi của các doanh nghiệp này còn khá nhiều gian nan và chắc chắn là không nhiều thuận lợi hơn so với việc tự xác định điều kiện hưởng ưu đãi thuế TNDN của các doanh nghiệp, dự án khác.

Hiện tại thì mới chỉ có danh mục các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển được ban hành kèm theo Quyết định 1483 mà chưa có danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển được ưu đãi thuế do Chính phủ ban hành theo quy định tại Nghị định 12.

Như vậy có phải tất cả các ngành thuộc danh mục của Quyết định 1483 sẽ đều được hưởng ưu đãi thuế TNDN không? Hay có khả năng chỉ có một số các ngành sản xuất sản phẩm thuộc danh mục đó mới được ưu đãi thuế TNDN theo một văn bản mới trong tương lai của Chính phủ? Trao đổi thêm với chuyên viên thuế ở một số cục thuế tỉnh, thành phố có thẩm quyền về vấn đề trên, các chuyên viên thuế cũng thừa nhận là hiện chưa thể hướng dẫn hoặc giải đáp được thắc mắc của các doanh nghiệp cho nên ưu đãi thuế TNDN dành cho ngành công nghiệp hỗ trợ theo Nghị định 12 vẫn chưa thể triển khai được trên thực tế.

Nếu thật sự chưa kịp có hướng dẫn cụ thể nào cho những khúc quanh pháp lý như trên thì các doanh nghiệp thuộc ngành công nghiệp hỗ trợ lại thêm một lần hụt hẫng vì “luật có đó mà sao áp dụng khó quá” và các khuyến khích ưu đãi Nhà nước mong muốn đem lại cho doanh nghiệp mới chỉ trên…giấy mà chưa thật sự đến với doanh nghiệp.

Xem Chi Tiết